Avtomobil xarid qilishda qaysi xususiyatlar haqiqatan ham muhim?

Yaxshi avtomobil — quvvati, ekranlari yoki opsiyalari eng ko‘p bo‘lgan avtomobil emas, balki aynan sizning ehtiyojlaringiz va byudjetingizga mos keladigan avtomobildir. Avtomobillarning texnik xususiyatlarini taqqoslashdan oldin qayerda va qanchalik tez-tez harakatlanishingizni, qancha yo‘lovchi va yuk tashishingizni hamda avtomobilga qayerda texnik xizmat ko‘rsatishingizni aniqlab oling. Shunda o‘zingiz uchun haqiqatan ham muhim bo‘lgan parametrlar bo‘yicha avtomobillarni taqqoslash osonroq bo‘ladi. Avtomobilga bo‘lgan talablaringizni aniqlang Toshkent bo‘ylab kundalik qatnovlar uchun tirbandlikdagi qulaylik, avtomobil o‘lchamlari, ko‘rish imkoniyati, yoqilg‘i sarfi va konditsionerning ishlashi muhim. Oilaviy avtomobil uchun esa to‘laqonli orqa qator, qulay eshiklar, bolalar o‘rindiqlari uchun mahkamlash moslamalari va amaliy bagajxona ham muhim ahamiyatga ega. Shaharlararo yo‘nalishlarda avtomobilning barqarorligi, tortish zaxirasi, o‘rindiqlar qulayligi va xavfsizlik tizimlariga talab yuqoriroq bo‘ladi. Katalogni ko‘rib chiqishdan oldin quyidagi savollarga javob bering: ● muntazam ravishda nechta odam avtomobilda harakatlanadi; ● yo‘nalishlarning asosiy qismi qayerda — shahardami yoki shahar tashqarisidami; ● bolalar aravachasi, chamadonlar yoki ish jihozlari uchun bagajxona kerakmi; ● oyiga taxminan qancha masofa bosib o‘tiladi; ● avtomobildan gazda foydalanish rejalashtirilganmi; ● tanlangan brendning servisi va ehtiyot qismlari qanchalik mavjud. Bunday ro‘yxat siz foydalanmaydigan imkoniyatlar uchun ortiqcha pul to‘lamaslikka va haqiqatan ham muhim funksiyalarni tejamaslikka yordam beradi. Dvigatel: rekord darajadagi quvvat emas, muvozanat muhim Dvigatelning ish hajmini alohida baholab bo‘lmaydi. Bir xil hajmdagi motorlar quvvati, tortish kuchi va yoqilg‘i sarfi bo‘yicha farq qilishi mumkin. Turbomotor uchun ishlab chiqaruvchining texnik xizmat ko‘rsatish reglamenti va yoqilg‘iga qo‘ygan talablariga rioya qilish ayniqsa muhim. Avtomobilning dinamikasi dvigatel quvvati, avtomobil og‘irligi va uzatmalar qutisi sozlamalariga bog‘liq. Shu sababli faqat ot kuchiga qarab taqqoslash to‘g‘ri emas. Aylantiruvchi moment avtomobilning tortish imkoniyatlarini tushunishga yordam beradi. Bunda uning qiymati va qaysi aylanishlar oralig‘ida mavjud bo‘lishi muhim. Shaharda bir maromdagi tortish kuchi ko‘pincha yuqori maksimal quvvatdan ko‘ra foydaliroq bo‘ladi. Bunga misol sifatida Olamavto saytida taqdim etilgan MG HS modelini keltirish mumkin. Ko‘rsatilgan komplektatsiya uchun 1,5 litrli benzinli turbomotor, 162 ot kuchi va 250 N·m aylantiruvchi moment ko‘rsatilgan. Ushbu ko‘rsatkichlar aynan e’lon qilingan versiyaga tegishli: ularni boshqa dvigatel yoki boshqa bozor uchun qo‘llab bo‘lmaydi. Yoqilg‘i sarfi va avtomobilga egalik qilish xarajatlari Pasportdagi yoqilg‘i sarfi ko‘rsatkichlari faqat ma’lumotlar bir xil metodika asosida o‘lchangan bo‘lsa, taqqoslash uchun qulay. Bu ko‘rsatkich kundalik foydalanishda aynan shunday natija bo‘lishini kafolatlamaydi. Amaldagi yoqilg‘i sarfiga tirbandliklar, konditsioner, avtomobilning yuklanganlik darajasi, shinalardagi bosim, harorat, yoqilg‘i sifati va tezlanish uslubi ta’sir qiladi. Shuning uchun faqat 100 kmga sarflanadigan litr miqdorini emas, balki quyidagilarni ham hisobga olish kerak: ● rejalashtirilgan texnik xizmat ko‘rsatish; ● motor moyi, filtrlar va boshqa sarf materiallari; ● shinalar va mavsumiy tekshiruvlar; ● sug‘urta; ● kafolat muddati tugagandan keyingi ehtimoliy ta’mir; ● avtomobilni qayta sotishdagi qiymat yo‘qotilishi. Ehtiyot qismlari kam uchraydigan arzon avtomobil servis xizmati oson bo‘lgan qimmatroq modelga qaraganda kamroq manfaatli bo‘lishi mumkin. O‘zbekiston sharoitida sarf materiallari va malakali mutaxassislarning mahalliy mavjudligi — bitimdan oldin tekshirilishi kerak bo‘lgan amaliy mezon. Uzatmalar qutisi va yuritma Mexanik uzatmalar qutisi ilashish muftasi bilan ishlashni talab qiladi, klassik avtomat tirbandlikda qulay, variator uzatish nisbatini silliq o‘zgartiradi, robotlashtirilgan uzatmalar qutisi esa ilashish muftasi va uzatmalar almashinishini avtomatlashtiradi. Ishonchlilikni faqat uzatmalar qutisi turiga qarab baholab bo‘lmaydi: uning konstruksiyasi, texnik xizmat ko‘rsatish darajasi va foydalanish sharoitlari ham muhim. Oddiy yo‘llarda ko‘pchilik haydovchilar uchun old yuritmali avtomobil yetarli bo‘lishi mumkin. To‘liq yuritma murakkab yo‘l qoplamalarida foydali, biroq u mos shinalar va ehtiyotkor haydash zaruratini bekor qilmaydi. Uni “ko‘proq — yaxshiroq” tamoyili asosida emas, balki foydalaniladigan yo‘nalishlarga qarab tanlash kerak. Klirens va avtomobil o‘lchamlari Kattaroq yo‘l klirensi notekis yo‘llarda qo‘shimcha zaxira beradi, biroq avtomobilni yo‘ltanlamasga aylantirmaydi. O‘tuvchanlikka kuzovning old va orqa chiqish burchaklari, g‘ildirak bazasi, yuritma turi va shinalar ham ta’sir qiladi. Shaharda avtomobilning o‘lchamlari, ko‘rish imkoniyati va burilish radiusi muhim. Ixcham avtomobilni parkovka qilish osonroq, biroq unda salon kengligi kamroq bo‘lishi mumkin. Manevrlilikni test-drayv vaqtida baholash ma’qul. Salon va bagajxonani shaxsan tekshiring Pasportdagi bagajxona hajmi uning shakli, pol balandligi va yuklash eshigi kengligini ko‘rsatmaydi. Bolalar aravachasi, chamadon yoki ish jihozlari sig‘adimi, o‘rindiqlar qanday buklanishini tekshiring. O‘rindiqni o‘zingizga moslab sozlang, so‘ng orqa qatorga o‘tirib ko‘ring. Oyoq va bosh uchun joy, xavfsizlik kamarlari, o‘rindiqqa o‘tirish qulayligi va iqlim tizimini baholang. Avtomobilni ko‘zdan kechirish uning yo‘ldagi xususiyatlarini to‘liq baholashning o‘rnini bosa olmaydi. Xavfsizlik dekorativ opsiyalardan muhimroq Avvalo xavfsizlik kamarlari, xavfsizlik yostiqchalari, ABS va barqarorlikni nazorat qilish tizimini tekshiring. Shundan keyin kamera, parkovka datchiklari va elektron yordamchilarga e’tibor qarating. Bir modelning turli komplektatsiyalarida jihozlar to‘plami farq qilishi mumkin, shuning uchun avtomobilning umumiy tavsifini o‘qishning o‘zi yetarli emas. Avtomatik favqulodda tormozlash to‘qnashuv xavfi yuzaga kelganda tizimning aralashuvini ta’minlashi mumkin, polosadan chiqib ketish haqida ogohlantirish tizimi esa faqat haydovchini xabardor qiladi. NHTSA ma’lumotlariga ko‘ra, bunday funksiyalar yordamchi tizimlar hisoblanadi: haydovchi avtomobilni nazorat qilishi va boshqaruv uchun javob berishi kerak. Agar model uchun krash-test natijalari e’lon qilingan bo‘lsa, test dasturi nomi, sinov o‘tkazilgan yil va aynan qaysi versiya tekshirilganiga e’tibor bering. Euro NCAP ma’lumotlariga ko‘ra, baholash kattalar va bolalar xavfsizligi, piyodalar va velosipedchilarni himoya qilish, shuningdek faol xavfsizlik tizimlarining ishlashini qamrab oladi. Natijalarni taqqoslashda turli tashkilotlar va sinov yillarida xavfsizlik talablari hamda krash-test metodikasi farq qilishi mumkinligini hisobga olish kerak. Yakuniy qarorni qanday qabul qilish kerak 1. Foydalanish sharoitlari va byudjet chegarasini aniqlang. 2. Mos keladigan ikki yoki uchta modelni tanlang. 3. Faqat model nomlarini emas, aynan komplektatsiyalarni taqqoslang. 4. Yoqilg‘i, texnik xizmat va sug‘urta xarajatlarini hisoblang. 5. Kafolat, servis va ehtiyot qismlar mavjudligini tekshiring. 6. Test-drayvdan o‘ting va o‘rindiqqa o‘tirish qulayligi, ko‘rish imkoniyati hamda uzatmalar qutisi ishlashini baholang. Ko‘p beriladigan savollar Nima muhimroq: quvvatmi yoki aylantiruvchi momentmi? Ular dvigatel ishlashining turli jihatlarini ifodalaydi va avtomobilning og‘irligi hamda uzatmalar qutisi bilan birgalikda baholanishi kerak. Kundalik haydashda bitta maksimal ko‘rsatkichdan ko‘ra avtomobilning umumiy xarakteri muhimroq. Avtomobilni faqat yoqilg‘i sarfiga qarab tanlash kerakmi? Yo‘q. Texnik xizmat, ehtiyot qismlar, sug‘urta va kelajakda qayta sotish xarajatlarini ham hisobga oling. Pasportdagi yoqilg‘i sarfidan bir xil o‘lchov sikllari asosida taqqoslash uchun yo‘nalish sifatida foydalaning. Model xavfsizligini qanday tekshirish mumkin? Aynan tanlangan komplektatsiyadagi xavfsizlik jihozlarini aniqlang va kerakli versiya uchun mustaqil krash-test natijalarini toping. Faqat xavfsizlik yostiqchalari soni yoki elektron yordamchi nomi bilan cheklanib qolmang.